Yeşil kimya: verim, atom ekonomisi ve atık aynı şey değil
Bir sentezi yalnızca verimle değerlendirme. Atom ekonomisi, malzeme kullanımı ve tehlikeyi birlikte düşün.
Tek bir iyi sayı yeterli değildir
Bir sentezin yüksek verim vermesi sevindiricidir, ancak bunun çevresel açıdan en iyi yöntem olduğunu tek başına söylemez. Çözücüler, fazla reaktifler, ayırma işlemleri, enerji ve tehlikeler de sonucun parçasıdır. Yeşil kimya, değerlendirmeyi ürün miktarının ötesine taşır.
Karşılaştırma yaparken hangi sınır içinde düşündüğünü belirt. Yalnızca reaksiyon kabını mı, saflaştırmayı da mı, yoksa başlangıç maddelerinin hazırlanmasını da mı değerlendiriyorsun? Farklı sınırlarla hesaplanan iki sayıyı doğrudan eşitlemek yanıltıcı olabilir.
Atom ekonomisi neyi anlatır?
Atom ekonomisi, reaksiyonun stokiyometrisi üzerinden başlangıç maddelerindeki atomların hedef üründe ne kadar yer alabildiğini değerlendirir. Deneysel verimden farklı bir kavramdır. Bir dönüşüm iyi atom ekonomisine sahipken uygulamada düşük verim verebilir; tersi de mümkündür.
Atom ekonomisinin yüksek olması, çözücünün az kullanıldığını veya bütün maddelerin düşük tehlikeli olduğunu kanıtlamaz. Bu metrik yararlı bir soruyu cevaplar; bütün soruları değil. Bir rota seçerken tek bir metriği tüm kararın yerine koyma.
Malzeme ve tehlike birlikte düşünülmeli
Malzeme kullanımını karşılaştıran metrikler, ürün başına kullanılan toplam maddeyi değerlendirmeye yardımcı olabilir. Fakat hangi maddelerin hesaba katıldığı açık olmalıdır. Su, çözücü ve işleme yardımcıları dışarıda bırakılmışsa sonuç başka bir çalışmayla doğrudan karşılaştırılmayabilir.
Tehlike değerlendirmesi de miktar hesabından bağımsız bir kontrol gerektirir. Daha az atık oluşması, daha düşük akut tehlike anlamına gelmeyebilir. İyi bir tablo, metrik değerinin yanında yöntem ve sınırları da gösterir.
Rota karşılaştırmasına ekle
İki rotayı adım sayısı, reaktiflerin ulaşılabilirliği, malzeme kullanımı, enerji ve tehlike açısından yan yana koy. Tek bir kazanan ilan etmek yerine hangi tercihin hangi koşulda daha uygun olduğunu açıkla. Bu, yeşil kimyayı bir slogan olmaktan çıkarıp karar aracına dönüştürür.
